LINUX SUID, SGID ve Sticky Bitleri
Daha önce linux dosya ve dizin yapısı adında bir yazı yazmıştım. Bu yazıda alışagelmişin dışında 3
farklı bit'ten bahsedicem.
Önceki yazıya buradan erişebilirsiniz.
Peki nedir bu bitlerin farkı ya da ne işe yarar bu bitler? Sorusunu şöyle açıklayalım:
Açılımları şöyle
SUID : Set User ID
SGID : Set Group ID
SUID : (Set User ID )
Kimi zaman bir dosyayı bütün bütün kullanıcıların root yetkisiyle çalıştırması gerekebilir. Ancak
tüm kullanıcıların root parolasını bilmesi istenen durum değildir. Böyle bir durumda dosyaya suid
yetkisi verilir.
$ ls -l /etc/passwd komutu verildiğinde çıktısı şöyle olur.
-rw-r--r-- 1 root root 2301 May 15 01:26 /etc/passwd
Bir dosyaya SUID hakkı vermek üzere chmod komutu ile u+s hak belirleyicisi kullanılabilir.
$ sudo chmod u+s /etc/passwd komutu verildiğimizde bu dosyaya suid hakkı vermiş oluyoruz.
Çıktısı şöyle olacak:
-rwSr--r-- 1 root root 2301 May 15 01:26 /etc/passwd
görüldüğü üzre dosyanın erişim hakkı değişti.
Yukarıdaki komutun çalıştırılması halinde, komutun işletilmesinden sonra sisteme
giriş yapan her kullanıcı root yetkileri ile donatılmış olacaktır.
Bu örnek, bir sisteminde denenmemeyi gerektirecek kadar tehlikelidir!
SGID : (Set Group ID )
SUID ile benzer biçimde, bazı programların çalışmaları süresince belli bir kullanıcı grubunun üyesi
olarak çalışması gerekli olabilir. Örneğin yazıcı hizmetleri ile ilgili yazılımlar bu türden haklara
ihtiyaç duyarlar. Bir programa SGID hakkı vermek üzere chmod komutu ile g+s hak belirleyicisi
kullanılabilir:
$ ls -l /home/ersin/yazici komutu verildiğinde çıktısı şöyle olur.
-rw-r--r-- 1 root root 2301 May 15 01:26 /home/ersin/yazici
$ sudo chmod g+s /home/ersin/yazici komutu verildiğimizde bu dosyaya sgid hakkı vermiş oluyoruz.
Çıktısı şöyle olacak:
-rw-r-Sr-- 1 aspa aspa 0 May 16 23:56 /home/ersin/yazici
Çıktısı şöyle olacak:
-rw-r-Sr-- 1 aspa aspa 0 May 16 23:56 /home/ersin/yazici
Sticky
Tüm kullanıcıların yaz-boz tahtası olarak kullanabileceği dizin /tmp 'dir. Kullanıcılar tarafından
işletilen tüm programlar geçici dosyalarını bu dizinde yaratır ve işleri bittiğinde siler. Ancak bu
dizine tüm kullanıcıların okuma ve yazma hakkı ile erişmesi durumunda kullanıcıların bu dizini
hepten silebilmesi mümkün olacaktır.
Kullanıcıların yalnızca kendilerine ait dizinleri ve dosyaları silebilmesini sağlamak üzere /tmp dizini
Sticky erişim hakkı ile donatılmıştır:
$ ls -ld /tmp komutu verildiğinde çıktısı şöyle olur.
drwxrwxrwt 15 root root 4096 May 16 23:57 /tmp
Bir dizine sticky erişim hakkı vermek üzere chmod u+t hak belirleyicisi kullanılabilir.
